موسسه علمی طلوع بینش آینده مدیریت مالی هوشمند 3116-0964 2 2 2026 07 23 Presenting a hierarchical model of the effects of herding beta with an approach to explaining anomalies in the Tehran Stock Exchange ارائه الگوی سلسله مراتبی آثار بتای گله ای با رویکرد تبیین ناهنجاری های بورس اوراق بهادار تهران 199 218 251136 10.25843/JIFM.2025.8563.20809 FA غلام عباس نظری فتح آباد گروه مهندسی مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران غلامرضا عسکر زاده گروه مهندسی مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران (نویسنده مسئول) حمید خواجه محمود آبادی گروه مهندسی مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران Journal Article 2026 06 15 Herding behavior is usually considered a negative phenomenon. Because, when investors imitate each other, purchases and sales are not made based on new and reliable information about the company, but rather on the behavior of others. Herding beta is a driving force in which emotions and collective imitation take logic from the market and cause prices to follow crowd psychology instead of moving based on economic realities, and price anomalies occur. The purpose of the present study was to present a hierarchical model of the effects of herding beta with an approach to explaining anomalies in the Tehran Stock Exchange. The method of this research is mixed (qualitative-quantitative). The qualitative part of the research was conducted by interviewing 21 experts and analyzing the resulting data using the content analysis method (theme), and 19 effective herd beta effects in explaining stock market anomalies were identified and extracted. Then, in the quantitative part, the combined DEMATEL-ISM method was used to design the model. In the DEMATEL part, the relationship and effectiveness of the extracted effects were collected with the help of experts. The collected data were analyzed in the form of a self-interaction matrix using ISM Matlab software, and a four-level model was obtained. The data required for this part was also collected using the self-interaction matrix. Analysis of the collected data with Matlab software led to the formation of four levels, and increasing the level of uncertainty in the stock market was the most effective effect of herd beta on stock market anomalies in this model. رفتار گله‌ای معمولاً پدیده‌ای منفی تلقی می‌شود. زیرا، وقتی سرمایه‌گذاران از یکدیگر تقلید می‌کنند، خرید و فروش‌ها بر اساس اطلاعات جدید و معتبر شرکت انجام نمی‌شود، بلکه بر اساس رفتار دیگران انجام می‌شود. بتای گله‌ای نیروی محرکه‌ای است که در آن، احساسات و تقلید جمعی، منطق را از بازار می‌گیرد و باعث می‌شود قیمت‌ها به جای حرکت بر اساس واقعیت‌های اقتصادی، تابع روانشناسی توده شوند و ناهنجاری‌های قیمتی رخ دهد. هدف از انجام مطالعه حاضر ارائه الگوی سلسله مراتبی آثار بتای گله ای با رویکرد تبیین ناهنجاری های بورس اوراق بهادار تهران بوده است. روش انجام این پژوهش آمیخته (کیفی-کمی) است. بخش کیفی پژوهش با استفاده از مصاحبه با 21 خبره و تحلیل داده های حاصل از آن به کمک روش تحلیل محتوا(تم) به انجام رسید و 19 اثربتای گله‌ای موثر در تبیین ناهنجاری‌های بورس شناسایی و استخراج شد. سپس، در بخش کمی برای طراحی مدل از روش ترکیبی دیمتل – ISM استفاده شد. در قسمت دیمتل نحوه ارتباط و اثرگذاری آثار استخراج شده با کمک خبرگان گردآوری شد. با نرم افزارISM متلب داده های گردآوری شده در قالب ماتریس خودتعاملی تجزیه و تحلیل شدند و الگویی چهار سطحی حاصل شد. داده‌های موردنیاز این بخش نیز با استفاده از ماتریس خودتعاملی گردآوری شد. تحلیل داده‌های گردآوری‌شده با نرم‌افزار متلب منجر به تشکیل چهار سطح گردید که افزایش سطح عدم اطمینان در بورس اثرگذارترین اثر بتای گله ای در ناهنجاری های بورس در این الگو بود. https://www.joee.ir/article_251136_24bbb14e9a782f53d791fccd706c76a6.pdf