مدیریت مالی هوشمند

مدیریت مالی هوشمند

کاربرد هوش مصنوعی مولد در طراحی سناریوهای بحران مالی و تحلیل تاب‌آوری سازمانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
چکیده
افزایش پیچیدگی و عدم قطعیت در نظام‌های مالی مدرن، نیاز به ابزارهای تحلیلی پیشرفته برای شبیه‌سازی شرایط بحرانی و ارزیابی تاب‌آوری سازمانی را بیش از پیش افزایش داده است. روش‌های سنتی سناریونویسی معمولاً بر مفروضات ایستا، قضاوت خبرگان و ناتوانی در مدل‌سازی روابط غیرخطی در محیط‌های اقتصادی پیچیده استوار هستند. در این میان، هوش مصنوعی مولد به‌عنوان رویکردی نوین و تحول‌آفرین، امکان تولید سناریوهای پویا، داده‌محور و چندبعدی از بحران‌های مالی را فراهم کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد هوش مصنوعی مولد در طراحی سناریوهای بحران مالی و تحلیل تاب‌آوری سازمانی انجام شده است. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل مفهومی و شبیه‌سازی سناریوهای احتمالی با استفاده از مدل‌های مولد مانند مدل‌های زبانی بزرگ و معماری‌های مبتنی بر تولید داده است. نتایج نشان می‌دهد که هوش مصنوعی مولد می‌تواند تنوع سناریوهای بحران را افزایش داده، سوگیری‌های شناختی در فرآیند تصمیم‌گیری را کاهش دهد و دقت ارزیابی تاب‌آوری سازمانی را بهبود بخشد. همچنین سازمان‌هایی که از این فناوری در مدیریت ریسک و برنامه‌ریزی استراتژیک استفاده می‌کنند، در مواجهه با شرایط بحرانی از سرعت بازیابی بالاتر و انعطاف‌پذیری ساختاری بیشتری برخوردار هستند. یافته‌ها بیانگر آن است که ادغام هوش مصنوعی مولد با چارچوب‌های مدیریت ریسک می‌تواند به ارتقای نظام‌های پیش‌بینی بحران و افزایش پایداری سازمانی منجر شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Application of Generative Artificial Intelligence in Designing Financial Crisis Scenarios and Organizational Resilience Analysis

نویسندگان English

Ehsan Toogari 1
Somayeh Mahdavi Fard 2
1 Ph.D. Student in Strategic Management, University of Tabriz, Tabriz, Iran
2 M.A. in Economics, University of Tabriz, Tabriz, Iran
چکیده English

The increasing complexity and uncertainty of modern financial systems have intensified the need for advanced analytical tools capable of simulating crisis conditions and evaluating organizational resilience. Traditional scenario planning methods are often limited by static assumptions, expert bias, and inability to capture nonlinear interdependencies in financial environments. In this context, generative artificial intelligence (GenAI) has emerged as a transformative approach for designing dynamic, data-driven crisis scenarios and enhancing strategic decision-making processes. This study aims to investigate the application of generative AI models in constructing financial crisis scenarios and analyzing organizational resilience under uncertain and volatile economic conditions. The research adopts a conceptual-analytical methodology supported by simulation-based reasoning. Generative models such as large language models and diffusion-based architectures are utilized to generate plausible macro-financial shock scenarios, including liquidity crises, credit shocks, currency devaluation, and systemic risk propagation. Furthermore, organizational resilience is evaluated through adaptive response indicators such as absorptive capacity, recovery speed, and structural flexibility. The findings suggest that generative AI significantly enhances scenario diversity, reduces cognitive bias in strategic planning, and improves the robustness of resilience assessment frameworks. The study also highlights that organizations integrating AI-driven scenario generation into their risk management systems demonstrate higher adaptability and faster recovery in simulated crisis conditions. The results contribute to the literature on artificial intelligence in strategic management, financial risk analysis, and organizational theory by introducing a novel AI-assisted framework for crisis foresight and resilience evaluation.

کلیدواژه‌ها English

Financial Crisis
Scenario Planning and Future
Organizational Resilience
Transformation in Data Analysis
Risk Analysis

  • تاریخ دریافت 25 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 15 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 30 اردیبهشت 1404