مدیریت مالی هوشمند

مدیریت مالی هوشمند

بررسی تأثیر عدم اطمینان اقتصادی و واکنش‌های دولت بر عملکرد بازار مالی در طول همه‌گیری ویروس کرونا با توجه به رژیم‌های حاکم بر بازار مالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه اقتصاد، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران.
2 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
چکیده
این پژوهش از نظر هدف، کاربردی است و با بهره‌گیری از چارچوبی علمی و مبتنی بر داده‌های سری زمانی اقتصادی، به تولید دانش جدید در حوزه تحلیل عملکرد بازار مالی در اقتصاد ایران می‌پردازد. هدف اصلی، تحلیل تأثیر عدم اطمینان اقتصادی و واکنش‌های دولت بر عملکرد بازار مالی در طول همه‌گیری ویروس کرونا با توجه به رژیم‌های حاکم بر بازار مالی با استفاده از داده‌های اقتصاد ایران در بازه زمانی 10/1398 تا 10/1401 است. برای دستیابی به اهداف پژوهش، از رویکرد رگرسیون میداس و مدل ترکیبی مارکوف سوئیچینگ- میداس استفاده شد. این روش با تلفیق مزایای دو مدل پیشرفته، امکان تحلیل‌های پیچیده با داده‌های با فرکانس متفاوت را فراهم می‌سازد. جامعه آماری این پژوهش را مجموعه‌ای از متغیرهای کلان اقتصادی اثرگذار بر بازار مالی ایران تشکیل می‌دهد که قادر به تبیین تجربیات ناشی از همه‌گیری کووید-۱۹ هستند. نمونه آماری پژوهش شامل داده‌های سری زمانی این متغیرها در دو بازه زمانی متفاوت (روزانه و ماهانه) است که به دلیل پوشش کامل دوره همه‌گیری کروناویروس (از دی‌ماه ۱۳۹۸ تا دی‌ماه ۱۴۰۱) انتخاب شده‌اند. یافته‌های کلیدی نشان داد که: اولاً، اثر متغیرها بر عملکرد بازار به شدت وابسته به رژیم حاکم بر بازار است و نمی‌توان یک تأثیر خطی و یکسان برای کل دوره در نظر گرفت. ثانیاً، واکنش‌های دولت و حمایت‌های اقتصادی، اگرچه در شرایط عادی ممکن است خود عامل نوسان باشند، اما در اوج بحران و رژیم پرتنش، نقش تثبیت‌کننده و آرام‌بخش ایفا می‌کنند. ثالثاً، نرخ رشد کووید-۱۹ رفتاری دوگانه دارد؛ در بازار آرام بازده را کاهش می‌دهد اما در بازار پرتنش با بازده مثبت همراه است. رابعاً، نوسان‌پذیری در افق‌های زمانی مختلف (3 روزه در مقابل 5 روزه) رفتار متفاوتی نشان می‌دهد، به طوری که نوسان 5 روزه پایدارتر و با اینرسی بیشتری همراه است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Examining the Impact of Economic Uncertainty and Government Responses on Financial Market Performance During the Coronavirus Pandemic, Considering Prevailing Market Regimes

نویسندگان English

Mohammad Reza Shadfar 1
Farid Askari 1
Parvaneh Nasiri 1
Abdolrahim Hashemi Dizaj 2
1 Department of Economics, Ab.C., Islamic Azad University, Abhar, Iran.
2 Associate Professor, Department of Economics, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
چکیده English

This study is applied in nature and aims to generate new knowledge regarding financial market performance analysis within the Iranian economy, utilizing a scientific framework based on economic time-series data. The primary objective is to analyze the impact of economic uncertainty and government responses on financial market performance during the coronavirus pandemic—while accounting for prevailing market regimes—using data from the Iranian economy spanning the period from Dey 1398 to Dey 1401 (January 2020 to January 2023). To achieve the research objectives, the MIDAS regression approach and a hybrid Markov-Switching MIDAS model were employed. By combining the advantages of these two advanced models, this method enables complex analyses involving data of varying frequencies. The statistical population consists of a set of macroeconomic variables influencing the Iranian financial market that are capable of explaining the dynamics associated with the COVID-19 pandemic. The statistical sample comprises time-series data for these variables across two different frequencies (daily and monthly), selected to fully cover the coronavirus pandemic period (Dey 1398 to Dey 1401). Key findings indicate that: firstly, the impact of these variables on market performance is heavily dependent on the prevailing market regime, and a uniform, linear effect cannot be assumed for the entire period. Secondly, government responses and economic support measures—while potentially sources of volatility under normal conditions—play a stabilizing and calming role at the peak of a crisis and during periods of market tension. Thirdly, the COVID-19 growth rate exhibits dual behavior: it reduces returns in calm markets but is associated with positive returns in volatile markets. Fourthly, volatility displays different characteristics across time horizons (3-day versus 5-day), with 5-day volatility proving more persistent and exhibiting greater inertia.

کلیدواژه‌ها English

Economic uncertainty
financial markets
COVID-19
government response
اسکندری سبزی، سیما، حاجی آقاجانی، اعظم (1402) تاثیر همه گیری کووید 19 بر بازار سهام، مطالعه موردی کشورهای منتخب عضو اوپک، مجله توسعه و سرمایه، سال 8 (2)، ص 168-151 
اصولیان، محمد، کوشکی، علی (1400)تحلیل ریسک بازار های مالی قبل از شیوع همه گیری و در طی دوره کووید 19، مطالعات راهبردی سیاست گذاری، پاییز 1400، دوره 11، شماره 40، ص 226-210
باقری زمانی ، نوشین، شجری، هوشنگ، سامتی، مرتضی، زمانی، زهرا (1402) ارزیابی سرریز تلاطم ناشی از اپیدمی کووید 19 بر بازده سهام ایران و چند کشور منتخب، پژوهشهای اقتصادی، سال بیست و سوم، شماره چهار، زمستان 1402، ص 154-133
دارابی ، رویا، سرایی، سمیرا، تقوی، فاطمه (1400) تاثیر عدم اطمینان سیاست اقتصادی با استفاده از معیارهای ریسک مالی و ریسک اقتصادی بر ریسک سقوط سهام، مطالعات حسابداری و حسابرسی، زمستان 1400، شماره 40، ص 62-47
غیبی، میرجبار، خواجه سعید، زهره، پاک مرام، عسگر (1404) ارزﻳﺎﺑﻲ ﭘﺎﻳﺪاری ﻣﺎﻟﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﺪم اﻃﻤﻴﻨﺎن اﻗﺘﺼﺎدی در ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺎﻧﻜﺪاری ﻛﺸﻮر  ﺑﺎ روﻳﻜﺮد اﻫﻤﻴﺖ  ـﻋﻤﻠﻜﺮد ، تحقیقات مالی، سال 27 (3) ، ص 597-633
وقفی، سید حسام، درویشی ، لیلا، نوربخش حسینی، زینب (1402) در پژوهشی به تاثیر مقایسه ای بحران مالی جهانی و بحران کرونا بر بازار سرمایه ایران، دو فصلنامه تحلیل های اقتصادی ایران، دوره 8، شماره 1، شماره پیاپی 21، ص 256-235
Agatón Lombera, D. I., Cardoso López, D. A., López Cabrera, J. A., & Nuñez Mora, J. A. (2024). Market reactions to U.S. financial indices: A comparison of the GFC versus the COVID-19 pandemic crisis. Economies, 12(7), 165. https://doi.org/10.3390/economies12070165
Astaíza-Gómez, J. G. (2025). Uncertainty, risk and opaque stock markets. International Journal of Financial Studies, 13(1), 35. https://doi.org/10.3390/ijfs13010035
Cai, D., Zhang, T., Han, K., & Liang, J. (2022). Economic policy uncertainty shocks and Chinese stock market volatility: An empirical analysis with SVAR. Complexity, 2022, Article 6944318. https://doi.org/10.1155/2022/6944318
Nguyen, B. C. N. To., T. T. Nguyen., N. T. H. Nguyen, & H. T. Ho. (2022). Responses of the International Bond Markets to COVID-19 Containment Measures. Journal of risk and financial management, vol. 15, no. 3, pp. 127–127, doi: 10.3390/jrfm15030127.