مدیریت مالی هوشمند

مدیریت مالی هوشمند

تأثیر رقابت بانکی بر کفایت سرمایه بانک‌های بورسی با تأکید بر نقش تجهیز منابع مالی اینترنتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فرشاد شجاعی آبرس 1
شهریار نصابیان 2
محمود محمودزاده 3
محمد محمودی 3
1 گروه مالی، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران
2 گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه حسابداری، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران
10.25843/JIFM.2025.8563.11021
چکیده
کفایت سرمایه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سلامت و ثبات مالی بانک‌ها مطرح بود و تحت تأثیر عواملی همچون شدت رقابت، ساختار بازار و شیوه تجهیز منابع قرار داشت. همچنین، گسترش بانکداری اینترنتی و دیجیتال، الگوی جذب و نگهداری منابع مالی بانک‌ها و شرایط رقابت در صنعت بانکداری را تغییر داده بود. ازاین‌رو، بررسی ارتباط میان رقابت بانکی، تجهیز منابع مالی اینترنتی و کفایت سرمایه اهمیت داشت. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر رقابت بانکی بر کفایت سرمایه بانک‌های بورسی با تأکید بر نقش تجهیز منابع مالی اینترنتی انجام شد. همچنین، تأثیر تجهیز منابع مالی اینترنتی بر کفایت سرمایه و نقش میانجی رقابت بانکی در این رابطه مورد بررسی قرار گرفت. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی و پس‌رویدادی بود و با استفاده از داده‌های تابلویی انجام شد. داده‌های مورد نیاز از صورت‌های مالی حسابرسی‌شده، گزارش‌های سالانه، یادداشت‌های توضیحی، گزارش‌های حسابرسی، اطلاعات سامانه کدال، گزارش‌های بانک مرکزی و اطلاعات مرتبط با خدمات و تراکنش‌های اینترنتی بانک‌ها استخراج شد. برای تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌ها از مدل‌های رگرسیون داده‌های تابلویی و آزمون اثر غیرمستقیم استفاده شد. جامعه آماری شامل بانک‌های پذیرفته‌شده در بازار سرمایه ایران بود که در دوره مورد بررسی فعالیت داشتند. نمونه پژوهش با استفاده از روش حذف سیستماتیک و بر اساس معیارهایی از جمله دسترسی به اطلاعات مالی، استمرار فعالیت و امکان محاسبه متغیرهای پژوهش انتخاب شد. نتایج حاصل از برآورد مدل‌های پژوهش نشان داد که رابطه میان رقابت بانکی و کفایت سرمایه، رابطه میان تجهیز منابع مالی اینترنتی و کفایت سرمایه و همچنین اثر غیرمستقیم تجهیز منابع مالی اینترنتی بر کفایت سرمایه از طریق رقابت بانکی قابل بررسی بود. بر اساس نتایج آزمون‌های اقتصادسنجی، اثر رقابت بانکی و تجهیز منابع مالی اینترنتی بر کفایت سرمایه و نقش میانجی رقابت بانکی بر مبنای ضرایب برآوردشده و سطوح معناداری ارزیابی شد. در نسخه نهایی مقاله، مقادیر واقعی ضرایب، سطح معناداری و نتیجه نهایی فرضیه‌ها بر اساس خروجی آماری پژوهش درج شد.
کلیدواژه‌ها
رقابت بانکی
کفایت سرمایه
تجهیز منابع مالی اینترنتی
بانکداری اینترنتی
بانکداری دیجیتال
بانک‌های بورسی
موضوعات

عنوان مقاله English

The Impact of Banking Competition on the Capital Adequacy of Listed Banks, with Emphasis on the Role of Internet-Based Fund Mobilization

نویسندگان English

Farshad Shojaei Abras 1
Shahriyar Nessabian 2
Mahmod Mahmoodzadeh 3
Mohammad Mahmoodi 3
1 Department of Finance, Fi.C., Islamic Azad University, Firuzkuh, Iran
2 Department of Economics, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Department of Accounting, Fi.C., Islamic Azad University, Firuzkuh, Iran
چکیده English

Capital adequacy was considered one of the most important indicators of banks’ financial health and stability and was influenced by factors such as the intensity of competition, market structure, and methods of fund mobilization. In addition, the expansion of internet and digital banking had changed banks’ approaches to attracting and retaining financial resources, as well as the conditions of competition in the banking industry. Accordingly, examining the relationship among banking competition, internet-based fund mobilization, and capital adequacy was important. This study aimed to examine the impact of banking competition on the capital adequacy of listed banks, with emphasis on the role of internet-based fund mobilization. It also examined the effect of internet-based fund mobilization on capital adequacy and the mediating role of banking competition in this relationship. In terms of its purpose, the study was applied; in terms of its method, it was descriptive-correlational and ex post facto, and it used panel data. The required data were extracted from audited financial statements, annual reports, explanatory notes, audit reports, information available through the Codal system, Central Bank reports, and information related to banks’ internet services and transactions. Panel-data regression models and an indirect-effect test were used to analyze the data and test the hypotheses. The statistical population comprised banks listed on Iran’s capital market that were active during the period under study. The study sample was selected using systematic screening based on criteria including access to financial information, continuity of operations, and the possibility of calculating the study variables. The results obtained from estimating the study models indicated that the relationships between banking competition and capital adequacy, and between internet-based fund mobilization and capital adequacy, as well as the indirect effect of internet-based fund mobilization on capital adequacy through banking competition, could be examined. Based on the econometric test results, the effects of banking competition and internet-based fund mobilization on capital adequacy, as well as the mediating role of banking competition, were evaluated on the basis of the estimated coefficients and significance levels. In the final version of the article, the actual coefficient values, significance levels, and final conclusions regarding the hypotheses were reported based on the study’s statistical output.

کلیدواژه‌ها English

banking competition
capital adequacy
internet-based fund mobilization
internet banking
digital banking
listed banks
صیادیان، محمدحسین، و رشیدی، پرویز. (۱۴۰۳). بررسی تأثیر توسعه بانکداری الکترونیکی بر کاهش هزینه‌های عملیاتی: مطالعه موردی شعب بانک شهر استان تهران. فصلنامه مطالعاتی در مدیریت بانکی و بانکداری اسلامی، ۱۰(۲۷)، ۳۹–۶۷. این مقاله برای بخش مربوط به بانکداری الکترونیکی، کاهش هزینه‌های عملیاتی و پیامدهای مالی توسعه فناوری بانکی بسیار مناسب است.
گلی‌زاده، حمید، باقرزاده، محمدرضا، مهرآرا، اسدالله، قلی‌پور کنعانی، یوسف، و شاهچرا، مهشید. (۱۴۰۰). شناسایی عوامل مؤثر بر تجهیز منابع بانکی و ارائه مدل تطبیقی. فصلنامه اقتصاد مالی، ۱۵(۵۵). این منبع برای بخش مبانی نظری تجهیز منابع مالی و عوامل مؤثر بر جذب منابع بانکی قابل استفاده است.
نعیمی، فاطمه، جهان‌تیغ، یگانه، و ورهرامی، ویدا. (۱۴۰۲). بررسی ارتباط بین توسعه مالی و مصرف انرژی در ایران با تأکید بر صنعتی‌شدن و شهرنشینی. نشریه اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، ۴(۲)، ۵۲–۶۴. این مقاله مستقیماً درباره متغیرهای اصلی مقاله شما نیست، اما برای توضیح نقش توسعه مالی و نظام بانکی در ساختار اقتصادی می‌تواند به‌صورت محدود در مقدمه مورد استفاده قرار گیرد.
Athanasoglou, P. P., Brissimis, S. N., & Delis, M. D. (2008). Bank-specific, industry-specific and macroeconomic determinants of bank profitability. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 18(2), 121–136. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2006.07.001
Beck, T., Degryse, H., & Kneer, C. (2014). Is more finance better? Disentangling intermediation and size effects of financial systems. Journal of Financial Stability, 10, 50–64. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2013.03.005
Berger, A. N., & Humphrey, D. B. (1997). Efficiency of financial institutions: International survey and directions for future research. European Journal of Operational Research, 98(2), 175–212. https://doi.org/10.1016/S0377-2217(96)00342-6
Chao, N., Zhou, Y., & Yang, H. (2024). How does digital transformation affect the profitability of rural commercial banks? Heliyon, 10(8), e29412. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e29412
Citterio, A., King, T., & Locatelli, R. (2024). Is digital transformation profitable for banks? Evidence from Europe. Finance Research Letters, 70, 106269. https://doi.org/10.1016/j.frl.2024.106269
Claessens, S., & Laeven, L. (2004). What drives bank competition? Some international evidence. Journal of Money, Credit and Banking, 36(3), 563–583. https://doi.org/10.1353/mcb.2004.0044
Davis, E. P., Karim, D., & Noel, D. (2020). The bank capital-competition-risk nexus – A global perspective. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 65, 101169. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2019.101169
DeYoung, R., Lang, W. W., & Nolle, D. L. (2007). How the Internet affects output and performance at community banks. Journal of Banking & Finance, 31(4), 1033–1060. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2006.10.003
Demirgüç-Kunt, A., & Huizinga, H. (1999). Determinants of commercial bank interest margins and profitability: Some international evidence. The World Bank Economic Review, 13(2), 379–408. https://doi.org/10.1093/wber/13.2.379
Dietrich, A., & Wanzenried, G. (2011). Determinants of bank profitability before and during the crisis: Evidence from Switzerland. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 21(3), 307–327. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2010.11.002
Ghose, B., & Maji, S. G. (2022). Internet banking intensity and bank profitability: Evidence from emerging Indian economy. Managerial Finance, 48(11), 1607–1626.
Goddard, J., Molyneux, P., & Wilson, J. O. S. (2004). The profitability of European banks: A cross-sectional and dynamic panel analysis. The Manchester School, 72(3), 363–381. https://doi.org/10.1111/j.1467-9957.2004.00397.x
Keeley, M. C. (1990). Deposit insurance, risk, and market power in banking. American Economic Review, 80(5), 1183–1200.
Lerner, A. P. (1934). The concept of monopoly and the measurement of monopoly power. The Review of Economic Studies, 1(3), 157–175. https://doi.org/10.2307/2967480
Panzar, J. C., & Rosse, J. N. (1987). Testing for “monopoly” equilibrium. The Journal of Industrial Economics, 35(4), 443–456. https://doi.org/10.2307/2098582
Ren, X., Song, K., Zhu, K., & Yang, X. (2024). Does digital transformation increase bank profit efficiency? Evidence from China. Pacific-Basin Finance Journal, 86, 102388. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2024.102388
Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). Free Press.
Schaeck, K., & Cihák, M. (2012). Banking competition and capital ratios. European Financial Management, 18(5), 836–866. https://doi.org/10.1111/j.1468-036X.2010.00551.x
Sayari, S. (2024). Driving digital transformation: Analyzing the impact of Internet banking on profitability in the Saudi Arabian banking sector. Journal of Risk and Financial Management, 17(5), 174. https://doi.org/10.3390/jrfm17050174
Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509–533. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18:7<509::AID-SMJ882>3.0.CO;2-Z
Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118–144. https://doi.org/10.1016/j.jsis.2019.01.003
Williamson, O. E. (1985). The economic institutions of capitalism. Free Press.
World Bank. (2022). The Global Findex Database 2021: Financial inclusion, digital payments, and resilience in the age of COVID-19. World Bank.
Basel Committee on Banking Supervision. (2017). Basel III: Finalising post-crisis reforms. Bank for International Settlements.
Basel Committee on Banking Supervision. (2024). Digitalisation of finance. Bank for International Settlements.