مدیریت مالی هوشمند

مدیریت مالی هوشمند

تحلیل تعادل نش در صنعت بانکداری ایران با تأکید بر اطلاعات حسابداری و کارایی بازار سرمایه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زهرا دشتی 1
وجیهه رحمتی 2
امیر رضا کیقبادی 3
1 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه حسابداری، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.25843/JIFM.2025.8563.22056
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف تحلیل تعادل نش در صنعت بانکداری ایران و تبیین دلالت‌های آن برای کارایی بازار سرمایه، با تأکید بر نقش اطلاعات حسابداری، انجام شده است. تمرکز اصلی پژوهش بر بررسی نحوه اثرگذاری متغیرهای عملکردی بانک‌ها بر رفتار راهبردی و پیامدهای رقابتی آن در بازار است.
روش: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، تحلیلی ـ کمی است. در چارچوب مدل نظری، یک بانک دولتی و یک بانک خصوصی به‌عنوان دو واحد نماینده انتخاب شدند. داده‌ها ماهیت نظری و پارامتریک دارند و بر پایه مفروضات مدل، مبانی نظری و مطالعات پیشین تعریف شده‌اند. تحلیل داده‌ها از طریق مدل‌سازی ریاضی، استخراج توابع سود، تعیین توابع واکنش و حل هم‌زمان معادلات برای دستیابی به تعادل نش انجام شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد در سناریوی مورد بررسی، تعادل بازار به‌صورت گوشه‌ای شکل می‌گیرد و بانک دولتی به دلیل برخورداری از مزیت‌های ساختاری و نهادی، سهم غالب بازار را کسب می‌کند. همچنین، متغیرهایی مانند نرخ تسهیلات، پاداش سپرده، کیفیت خدمات و مزیت‌های اعتباری در شکل‌گیری موقعیت رقابتی بانک‌ها نقش تعیین‌کننده دارند.
نتیجه‌گیری: یافته‌ها بیانگر آن است که کارایی بازار سرمایه در صنعت بانکداری فقط تابع رقابت قیمتی نیست، بلکه از کیفیت اطلاعات حسابداری، تفاوت‌های نهادی و نحوه انعکاس متغیرهای عملکردی در ارزیابی بازار نیز تأثیر می‌پذیرد.
کلیدواژه‌ها
تعادل نش
صنعت بانکداری ایران
اطلاعات حسابداری
کارایی بازار سرمایه
رفتار راهبردی
موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis of Nash Equilibrium in Iran’s Banking Industry with Emphasis on Accounting Information and Capital Market Efficiency

نویسندگان English

Zahra Dashti 1
Vajiheh Rahmati 2
Amirreza Keyghabadi 3
1 Department of Accounting, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of Accounting, YI.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Department of Industrial Management, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Objective: This study aims to analyze Nash equilibrium in Iran’s banking industry and explain its implications for capital market efficiency, with an emphasis on the role of accounting information. The main focus is to examine how banks’ performance variables affect strategic behavior and its competitive outcomes in the market.
Method: In terms of purpose, the study is applied, and in terms of method, it is analytical-quantitative. Within the theoretical framework, one state-owned bank and one private bank were selected as two representative units. The data are theoretical and parametric in nature and were defined based on model assumptions, theoretical foundations, and prior studies. Data analysis was conducted through mathematical modeling, derivation of profit functions, identification of reaction functions, and simultaneous solution of equations to obtain the Nash equilibrium.
Findings: The results showed that, under the scenario examined, market equilibrium takes a corner form, and the state-owned bank gains the dominant market share due to its structural and institutional advantages. The findings also indicate that variables such as lending rates, deposit rewards, service quality, and credit advantages play a decisive role in shaping banks’ competitive positions.
Conclusion: The findings suggest that capital market efficiency in the banking industry is not determined solely by price competition, but is also influenced by the quality of accounting information, institutional differences, and the way performance variables are reflected in market evaluation.

کلیدواژه‌ها English

Nash Equilibrium, Iran&rsquo
s Banking Industry, Accounting Information, Capital Market Efficiency, Strategic Behavior
پوستین چی, تحصیلی, & کریم زاده. (2016). بررسی تأثیر رقابت در صنعت بانکداری بر ثبات بانک ها. اقتصاد پولی مالی, 23(11), 123-145.‎ doi: 10.22067/pm.v23i11.33737
پورعبادالهان کویچ محسن, فلاحی فیروز, & ابراهیمی حسین. (2021). تأثیر رقابت بانکی بر ریسک پذیری در صنعت بانکداری ایران.‎ SID. https://sid.ir/paper/958701/fa
سلیمانی, جمال, & سید نورانی, سید محمدرضا. (1403). تأثیر رقابت‌پذیری بر انعطاف‌پذیری مالی در بانک‌های بورسی ایران حد فاصل سال‌های 1390 تا 1400. جستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی, 21(44), 105-127. doi: 10.30471/iee.2024.10325.2435
Aguirregabiria, V., Clark, R., & Wang, H. (2024). The geographic flow of bank funding and access to credit: Branch networks, local synergies and competition. Working Paper.
Annabi, M., & Rubin, J. (2016). Banking competition and financial stability: A review of the literature. Journal of Financial Economic Policy, 8(3), 279–296.
Belke, A., & Mironov, D. (2021). Competition in the banking sector: A survey of the recent literature. Economic Systems, 45(2), 100858. https://doi.org/10.1016/j.ecosys.2021.100858
Bhadury, J., & Eiselt, H. A. (2026). Competitive location with dissimilar objectives. OPSEARCH.
Cahan, B., Chen, X., Christie, D., & Slinko, A. (2021). Spatial competition on 2-dimensional markets and networks. International Journal of Game Theory, 50(4), 1099–1125.
Chen, X. (2021). Two-player location-price game in a spoke market with linear transportation cost. Journal of Mathematics, 2021, Article 9971103.
De Haas, R., Lu, L., & Ongena, S. (2023). Close competitors? Bilateral bank competition and spatial variation in firms' access to credit. Journal of Economic Geography, 23(6), 1237–1271. https://doi.org/10.1093/jeg/lbad020
Ghanbari, A., et al. (2024). The impact of competitiveness on financial flexibility in listed banks of Iran. Iranian Journal of Economic Studies, 13(2), 87–110.
Hacıoğlu, Ü., Dinçer, H., & Yüksel, S. (2013). The role of banking sector competition on financial innovation and stability. International Journal of Financial Research, 4(2), 1–12.
Ho, K., & Ishii, J. (2011). Location and competition in retail banking. International Journal of Industrial Organization, 29(5), 537–546. https://doi.org/10.1016/j.ijindorg.2011.03.001
Holt, C. A., & Roth, A. E. (2004). The Nash equilibrium: A perspective. Proceedings of the National Academy of Sciences, 101(12), 3999–4002. https://doi.org/10.1073/pnas.0308738101
Hotelling, H. (1929). Stability in competition. The Economic Journal, 39(153), 41–57. https://doi.org/10.2307/2224214
Ji, Y., Teng, Y., & Townsend, R. M. (2023). Dynamic bank expansion: Spatial growth, financial access, and inequality (Working Paper No. 28582). National Bureau of Economic Research.
Kawai, K., & Nakagawa, J. (2025). Price equilibria in a spatial competition with captive buyers. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2505.06961
Keehan, P., Cahan, B., McCabe-Dansted, J. C., & Slinko, A. (2022). Equilibria on a circular market when consumers do not always buy from the closest firm. Review of Economic Design, 26(4), 357–380.
Liu, H., Wang, Y., & Zhang, Q. (2024). Information technology and lender competition. Journal of Financial Economics. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2024.103750
Nash, J. F. (1951). Non-cooperative games. Annals of Mathematics, 54(2), 286–295. https://doi.org/10.2307/1969529
Postinchi, Mojtaba, Hasan, and Karimzadeh, Mustafa. (2016). Investigating the Effect of Competition in the Banking Industry on Bank Stability. Monetary and Financial Economics, 23(11), 123-145. doi: 10.22067/pm.v23i11.33737[In Persian].
Pour-Ebadolhan-Kewich, Mohsen, Fallahi, Firouz, and Ebrahimi, Hossein. (2011). The Effect of Banking Competition on Risk-Taking in the Iranian Banking Industry. Economic Research and Policies, 29(99), 243-276. SID. https://sid.ir/paper/958701/fa[In Persian].
 
Qi, M., De Haas, R., Ongena, S., & Vadasz, T. (2024). Move a little closer? Information sharing and the spatial clustering of bank branches. Review of Finance, 28(6), 1881–1914.
Rajabi, M., et al. (2023). Identification and ranking of dimensions and components of financial flexibility in Iranian banks. Journal of Financial Management Perspective, 14(1), 1–28.
Rasouli Kouchaksaraei, R., Jabbarzadeh, A., & Narenji, M. (2024). A robust optimization approach to multi-period competitive location problem for bank branches considering first-mover advantage. Computers & Industrial Engineering, 190, 110008. https://doi.org/10.1016/j.cie.2024.110008
Shy, O. (2024). Hotelling's model with firms located close to each other. Review of Industrial Organization, 65(3), 411–430.
Soleimani, Jamal, & Seyed Noorani, Seyed Mohammad Reza. (1403). The Effect of Competitiveness on Financial Flexibility in Iranian Stock Exchange Banks Between 1390 and 1400. Economic Research with an Islamic Approach, 21(44), 105-127. doi: 10.30471/iee.2024.10325.2435[In Persian].
 
Von Neumann, J., & Morgenstern, O. (1944). Theory of games and economic behavior. Princeton University Press.
Wibowo, A. S., Nugroho, L., & Utami, W. (2023). Competition between large banks and small banks in determining net interest margin: A game theory approach. Journal of Economics and Economic Education Research, 24(3), 1–10